Arddangosfeydd

Deinosoriaid yn eich gardd

16fed Ionawr - 09fed Mai 2010

Deinosoriaid yn eich Gardd

Arddangosfa newydd yn Amgueddfa’r Fenni

 

 

 Pan welwch chi aderyn yn eich gardd ydych chi’n sylweddoli mai dinosor â phlu ydyw yn y bôn? A dweud y gwir, mae’n perthyn yn agos i’r Tyrannosaurus rex a’r Velociraptor.

 

 

 Deinosoriaid yn eich gardd – arddangosfa deithiol gan Amgueddfa Cymru a fydd yn agor yn Amgueddfa’r Fenni ddydd Sadwrn 16 Ionawr 2010 – mae’n archwilio’r cyswllt rhwng rhai o’r dinosoriaid cynharaf, y theropods a oedd yn bwyta cig, ac adar modern.

 

 

Erbyn hyn, mae gwyddonwyr o’r farn bod yr adar yr ydym yn gyfarwydd â hwy heddiw wedi  esblygu o’r deinosoriaid pluog. Y cliw cyntaf bod adar yn byw'r un adeg â deinosoriaid oedd ffosil o bluen a ddarganfuwyd yn yr Almaen ym 1860. Dwy flynedd yn ddiweddarach darganfuwyd sgerbwd a oedd bron yn gyfan, gydag olion plu wedi’u cadw mewn carreg o laid mân. Archaeopteryx (“adain hynafol”) oedd ei enw, a dyma’r aderyn hynaf y gwyddwn amdano, tua 150 miliwn o flynyddoedd oed.

 

Roedd nifer o ddeinosoriaid yn ymddwyn fel mae adar yn ymddwyn heddiw. Mae’n amlwg o’r llwybrau cyfochrog bod rhai mathau yn symud yn eu heidiau ac ym Montana a’r Ariannin mae yna dystiolaeth o safleoedd ffosiliau yn dangos eu bod yn adeiladu nythod ac yn dodwy wyau. Roedden nhw’n nythu yn eu heidiau ac yn dychwelyd i’r un lle i adeiladu’u nythod, ac roedd rhai yn gofalu am eu hifanc.

 

 

Ar ddiwedd y Cyfnod Cretasig, 65 o filiynau o flynyddoedd yn ôl, diflannodd y deinosoriaid yn sydyn, ynghyd â nifer o grwpiau eraill o anifeiliaid a phlanhigion ar y ddaear. Ond goroesodd yr adar.

 

Mi fydd yr arddangosfa hon gan adran ddaeareg Amgueddfa Cymru sydd i’w gweld yn Amgueddfa’r Fenni tan ddydd Sul 9 Mai, yn teithio i amrywiol amgueddfeydd ledled Nghymru.